معماری سنتی ایران؛ شاهکار هنر و مهندسی جهان
ایران دارای تنوع اقلیمی بسیار زیادی میباشد. از شمال تا جنوب کشور، مناطق مختلف آب و هوایی وجود دارد که همین مسئله باعث ایجاد معماری منحصر به فرد در هر منطقه می شود. حجم زیادی از ایران را مناطق کویری و نیمه کویری اشغال کردهاند و با توجه به اینکه این مناطق بیشتر توسط شن و ماسه و سنگ پوشیده شده، ساختمانها بیشتر از جنس آجر و خشت میباشند. امروزه، بسیار دیده شده که ساختمانهایی در شهرهای بزرگتر مانند تهران و اصفهان با این متریال خاص و الهام از هندسه پیچیده معماری ایران ساخته شدهاند؛ اما قابل قیاس با گنجینههای سنتی معماری نیستند. با آرکدپارت همراه باشید.
استفاده از کاشی در معماری سنتی ایران بسیار مرسوم بوده و هندسه ی پیچیده آن، بیش از سازه آجری به چشم میآید. ایجاد یک هندسه زیبا با استفاده از این مصالح فوقالعاده ساده، میزان تسلط و هنر ایرانی را نشان میدهد اما متاسفانه در اکثر ساخت و سازهای امروزی این مصالح جای خود را به مصالحی از قبیل گچ و چوب داده اند، تفاوت ساخت و ساز در دوره ی مختلف را میتوان در هندسه پیچیده ساختاری معماری سنتی ایران که در آن پوسته و ساختار یکی میباشند با معمـاری امروز، به خوبی حس کرد.
آجر و خشت
آجر و خشت مصالحی هستند که همه ما کاملاً با آن آشنا هستیم متریالهایی که در معمـاری سنتی ایران جایگاه خاصی داشتهاند. آجرها معمولا به شکل مربعی هستند و اغلب در معماری ایران ، برای ایجاد ترکیبهای مختلف از اشکال، مانند: قوس، ستونها، پوشش طاقها، گنبدها و تزئینات از آنها استفاده میشده. مسجد جامع اصفهان، مسجد جامع اردستان، مسجد کبير يزد و حمام گنجعلىخان کرمان و … نمونههايى از هنر آجرکارى در دورههاى مختلف تاريخى هستند.
کاشی
کاشیکاری، هنری ماندگار است که اغلب در مساجد، گنبدهای خشتی و آجری و قوسها دیده میشوند. بهکارگیری کاشی در تزئینات بناها، بیانگر نوعی تقدس میباشد که روح هنر معماری ایران در آن متجلی میشود. کاشیها معمولاً در تکههای کوچک منحصر به فرد با هندسه پیچیده ساخته میشوند که از ترکیب آن، زیبایی چشمنوازی پدید میآید. اوج هنر کاشیکاری سنتی ایران در مسجد کبود تبریز است که در دوران صفویه ساخته شده و به فیروزه جهان اسلام شهرت دارد.
چوب
پنجرههای مشبک چوبی بیانگر هنر فوقالعاده صنعتگران ایرانی میباشند که از طرحهای اسلیمی الهام گرفته شده است. این پنجرهها معمولا از یک هندسه پیچیده و از کنار هم قرار گرفتن عناصر کوچک و ساده تشکیل شدهاند. چوب، مهمترین و اصلیترین عنصر ساخت این درها و پنجرهها میباشد که تقارن کامل در شکل، فرم و رنگشان و همچنین استفاده نشدن از میخ در ساختشان از ویژگیهای منحصر به فرد آنها محسوب میشود. از مهمترین ویژگی و دلایل استفاده از این نمونه پنجرهها در خانه، تامین نور در داخل ، حفظ حریم خصوصی و ایجاد نمایی زیبا می باشد که متاسفانه اکنون دیگر شاهد ساخت آنها نیستیم.
