نجات خانههای تاریخی در اصفهان
یک کارشناس ارشد میراث فرهنگی و گردشگری گفت: بر اساس رویکرد جدیدی که طی سه الی چهار سال اخیر در کشور و به ویژه در استان اصفهان ایجاد شده شرایط و تجهیزات لازم برای مالکان و سرمایه گذاران برای خرید خانههای تاریخی و تبدیل آنها به زیر ساختهای گردشگری فراهم شده است.
شهرام امیری در گفت و گو با خبرنگار ایسنا، با بیان اینکه گردشگری در استان اصفهان از دو منظر گردشگری فرهنگی و گردشگری طبیعی مدنظر قرار میگیرد، اظهار کرد: افرادی که شهر تاریخی اصفهان را به عنوان مقصد سفر خود انتخاب میکنند گردشگر فرهنگی محسوب میشوند زیرا هدف آنها از گردشگری به اصفهان شناخت یک جامعه جدید است.
وی افزود: بخش قابل توجهی از داشتههای کشور برای ارائه گردشگران فرهنگی جاذبههای میراث فرهنگی در دو حوزه ملموس و ناملموس است بنابراین پرداختن به این جاذبهها و مرمت و نگهداری از آنها در عین حال که گام ارزشمندی در حفظ هویت اصیل یک جامعهای مانند اصفهان است میتوانند نقش مهمی در توسعه اقتصادی جامعه داشته باشد.
این مدرس دانشگاه ادامه داد: یکی از دستاورد مهم قرن 21 این است که با پرداختن به فرهنگ بومی و ملی میتوان به دستاوردهای اقتصادی خوبی نیز دست پیدا کرد. این رویکرد کاملاً متفاوت با سایر صنایعی است که از انقلاب صنعتی قرن 18 میلادی تا کنون در جهان اجرا میشده است.
امیری با بیان اینکه جاذبههای تاریخی به لحاظ مالکیت و مدیریت و حتی نوع ساخت آنها براساس استانداردهایی سازمان میراث فرهنگی به چند بخش تقسیم میشود، اضافه کرد: یک بخش جاذبههایی هستند که جزء میراث شاخص ملی محسوب میشوند و باید توسط دولت و سازمانهای متولی نگهداری شوند.
وی ادامه داد: بخش دوم از جاذبههای تاریخیدر طول تاریخ مالکیت خصوصی داشتند و شامل این شاخص نمیشوند مانند خانههای تاریخی که مالکیت خصوصی دارند و از لحاظ وسعت و عرضه با میراثی که جاذبه ملی محسوب میشود برابری نمی کنند؛ در هیچ کشوری دولت بودجه را صرف نگهداری این آثاری نمیکند زیرا جز میراث ملی نیستند.
این کارشناس ارشد میراث فرهنگی و گردشگری، تصریح کرد: بر اساس رویکرد جدیدی که طی سه الی چهار سال اخیر در کشور و به ویژه در استان اصفهان ایجاد شده شرایط و تجهیزات لازم برای مالکان و سرمایه گذاران برای خرید این خانهها و تبدیل آنها به زیر ساختهای گردشگری فراهم شده است.
امیری افزود: این موضوع از چندین جهت قابل بررسی است، نخست اینکه خانههای تاریخی که متولی واحدی ندارند و بخشی از هویت جامعه هستند از تخریب نجات پیدا میکنند، دوم اینکه بخش خصوصی از این طریق به توسعه گردشگری کمک و در عین حال از بخشی از میراث تاریخی نگهداری میکند.
وی تصریح کرد: این امر هم از چندین جهت دارای اهمیت است با توجه به اینکه در مرکز شهر اصفهان با کمبود زمین برای ساخت واحدهای اقامتی مواجه هستیم این امر ضمن اینکه منجر به حفظ آثار میشود مشکل کمبود اقامتگاه را نیز حل کرده است.
این مدرس دانشگاه گفت: ایجاد چنین زیرساختهایی نقش مستقیمی در ایجاد و گسترش اشتغال به ویژه برای فارغ التحصیلان رشتههای مرتبط دارد، حتی نقش مهمی در صرفه جویی و اقتصاد مقاومتی دارد زیرا تعمیر و تبدیل خانههای تاریخی در صرفه جویی مصرف آب و زمین مؤثر است. در استان اصفهان نیز حرکتهای خوبی در زمینه تبدیل خانههای تاریخی به کاربریهای دیگر و نجات آنها شده است.
وی تصریح کرد: بافت تاریخی اصفهان حداقل در بخشهایی که بافت تاریخی سالم مانده و یا شاخصها و المانهای آن وجود دارد حداقل به بیش از دو هزار سال میرسد و این پرسش مطرح است آیا این بافت را حفظ کنیم و یا به جای آن مدرن سازی کنیم؟
امیری با اشاره به اینکه در دوران صفویه بعد از اسلام اصفهان برای چهارمین بار به عنوان پایتخت انتخاب شد، اضافه کرد: با توجه به اینکه صفویه بزرگترین شاهنشاهی ایران زمین در بعد از اسلام بوده است و شهر اصفهان قدیم کیفیت مناسبی برای پایتختی نداشت اما شهرسازان صفوی چهارصد سال شهر جدیدی را در کنار شهر قدیم ایجاد کردند و آن را به هم متصل کردند.
وی با اشاره به اینکه ایجاد شهر جدید اصفهان عصر صفویه مستلزم تخریب شهر قدیم دوران سلجوقی نبود و در نهایت محدوده و محوری مانند بازار قیصریه محور اتصال شهر قدیم به شهر جدید بود، گفت: هم چنان هم تفاوتهای عناصر شهرسازی دوران سلجوقی به ویژه در شمال و شمال شرق شهر دیده میشود.
این مدرس دانشگاه، ادامه داد: باید با توسعه گردشگری به ارتقاء میراث فرهنگی فکر کنیم و نه اینکه با ارتقا گردشگری به داشتن میراث فرهنگی فکر کنیم. نکته ظریفی است که برنامه ریزان گردشگری باید در شهرهای تاریخی مانند اصفهان در نظر داشته باشند
